PNCN - Là tỉnh duyên hải nhưng Phú Yên có tới 3/4 diện tích rừng núi, với nhiều nhánh của dãy Trường Sơn vươn ra biển Đông.
Đa số các di sản văn hóa và thiên nhiên của Phú Yên đều gắn kết thâm sâu với chất liệu đá.
Theo quốc lộ
1A, khi xe bắt đầu lên đèo Cả, ngay từ xa đã thấy một tảng đá khổng lồ
nổi bật trên nền trời cao, đó chính là Thạch Bi Sơn trên núi Đá Bia. Lê
Quý Đôn đã viết trong Phủ biên tạp lục: “Khi vua Lê Thánh
Tông đánh được Chiêm Thành lấy đất vào xứ Quảng, đã tạc đỉnh núi lập bia
làm địa giới…”. Núi Đá Bia cao 706m, với nhiều dải rừng nguyên sinh
và thảm thực vật trên núi rất đa dạng và phong phú.
Đến Phú Yên,
bạn không nên bỏ qua hai bảo vật quốc gia vô cùng ấn tượng: đàn đá và
kèn đá Tuy An. Kèn đá có lỗ thổi hơi và thoát hơi. Bên trong ruột có gờ
hình xoắn ốc, khi thổi tạo nên những âm thanh với cao độ khác nhau. Đàn
đá gồm tám thanh, đây là bộ đàn đá có thang âm hoàn chỉnh nhất trong
tất cả các bộ đàn đá đã được phát hiện tại Việt Nam, có niên đại cách
đây khoảng hơn 2.500 năm. Nếu không tận mắt chứng kiến, thật khó hình
dung những âm thanh trầm bổng lại có thể được phát ra từ khối đá “rỗng”,
hay từ những phiến đá thanh thanh, vô tri vô giác.
![]() |
Đàn đá ở Tuy An - Phú Yên
|
Không chỉ
được trưng bày trang trọng trong bảo tàng của tỉnh, vào những dịp lễ hội
hay các chương trình giao lưu văn hóa, nghệ thuật, đàn đá và kèn đá còn
được biểu diễn bởi các nghệ sĩ địa phương. Tiếng đàn đá hòa theo tiếng
gió âm âm, lan tỏa, mênh mang... nghe như tiếng người xưa từ ngàn năm
vọng tới.
Đoạn giữa
thành phố Quy Nhơn của Bình Định với thị xã Tuy Hòa của Phú Yên, nếu rẽ
trái về hướng núi, vượt lên một lối nhỏ khá dốc, bạn sẽ đến với chùa Tử
Quang, một trong những ngôi chùa cổ nhất của Phú Yên. Chùa Tử Quang hay
Bạch Thạch tự nằm trên đỉnh núi Xuân Đài, cao khoảng 100m, ở vùng đất
từng là thủ phủ của tỉnh Phú Yên đầu thế kỷ XVII. Chùa nằm trên triền
núi toàn đá trắng nên còn có tên là chùa Đá Trắng, được công nhận là Di
tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia vào năm 1997. Cổng chùa và khu bảo
tháp còn khá nguyên vẹn, thể hiện rõ nghệ thuật kiến trúc cổ, được trang
trí hoa văn, phù điêu và tượng thú. Nếp chùa thanh tịnh, cảnh trí xung
quanh rất hữu tình. Chùa tựa lưng vào núi cao với rừng rậm thâm u, bên
dưới là sông lớn, con đường thiên lý Bắc Nam chạy ngang qua.
![]() |
Lối vào chùa Đá Trắng
|
![]() |
Bạch Thạch tự trầm mặc với thời gian
|
Từ trung tâm
thành phố Tuy Hòa, theo quốc lộ 25 về hướng tây khoảng 8km, băng qua
những cánh đồng bao la trù phú, bạn sẽ tới một điểm tham quan dân dã rất
lạ. Đó là một ghềnh đá trải dài tới gần 1km ở xã Hòa Thắng, huyện
Phú Hòa. Do địa tầng biến đổi, trải qua bao nhiêu thế kỷ “biển sâu hóa
thành nương dâu”, đã hình thành nên những vạt đá răng cưa kỳ thú.
Ghềnh đá như sống lưng của con khủng long hóa thạch, những rìa đá, cột
đá vươn cao giữa nền trời xanh, tạo nên thành trì vững chắc bao quanh
những cánh đồng lúa mênh mông của thôn Mỹ Hòa.
![]() |
Ghềnh đá Hòa Thắng, một “tác phẩm nghệ thuật” của tạo hóa
|
Hòa Thắng
còn có những ghềnh đá khác như: ghềnh Miễu, ghềnh Quan, ghềnh Dung,
ghềnh Quýt, ghềnh Bồ, ghềnh Đuôi, ghềnh Do… với cấu tạo địa chất là
các loại đá thạch anh như màu ám khói, màu sỏi, trắng đục hay tinh
khiết. Trèo lên những mỏm đá cao, nhìn bao quát khắp một vùng xung
quanh, du khách sẽ cảm nhận ghềnh đá Hòa Thắng không chỉ đẹp hùng vĩ, mà
còn đằm thắm, dung dị với cánh đồng lúa êm đềm bên những rặng tre, làng
xóm bình yên, lơ thơ làn khói bếp.
Đến Phú Yên -
vùng đất bình yên và trù phú để phiêu du với hồn đá sẽ là những trải
nghiệm khó quên trên bước chân rong ruổi của bạn.
Phương Anh







0 nhận xét:
Đăng nhận xét